Đáy giếng trăng soi in đậm bóng Mái bàng vách đất… thuở nào xa Đã lâu bạn cũ không còn gặp Tân Mỹ, Sò Đo chốc bỗng là…
Oằn sâu kỷ niệm tuôn dòng nhớ Đâu cõi mông lung ký ức hồng Nước kiệt lui ghe về bến mộng Cắm sào vọng cổ vẳng bên sông… ................................................... *... là xứ quê mùa Bà thăm cháu ngoại cho vùa cà na Ca dao
Trần Ngọc Hưởng
Chủ Nhật, 9 tháng 10, 2011
TRẦN NGỌC HƯỞNG "ĐẬM ĐÀ HƯƠNG SẮC MIỀN CHÂU THỔ CỬU LONG GIANG" - Lê Ngọc Trác
Từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ 20, tôi đã đọc được thơ của Trần Ngọc Hưởng trên các báo, tạp chí văn học của miền Nam. Thế rồi, mãi đến 50 năm sau, tôi mới có dịp đọc được nhiều thơ của Trần Ngọc Hưởng. Những bài thơ của một tâm hồn đôn hậu, đầy ắp tình cảm vẫn còn nguyên trinh sự yêu mến trong tôi như thưở ban đầu ngày xưa đã từng đọc thơ anh.
Phần lớn thơ của Trần Ngọc Hưởng viết về vùng trời, sông nước miền châu thổ Cửu Long Giang, tình đất tình người của các tỉnh miền Tây Nam Bộ như chiếc nôi đã tạo nguồn cảm hứng trong thơ cho Trần Ngọc Hưởng. Qua thơ Trần Ngọc Hưởng, chúng ta được sống với sông nước Cửu Long Giang mênh mông, những cánh đồng xanh ngát tận chân trời. Màu xanh mướt tóc dừa nghiêng trong gió, màu khói đốt đồng thơm mùi rơm rạ phù sa châu thổ trong thời điểm giao mùa của đất phương Nam:
"Ôi Cửu Long Giang chín miệng Rồng Ra khơi táp sóng nhớ nguồn sông Chảy luồn máu đất trong dòng nước Sông nhả phù sa lấp Biển Đông
Chia nhánh Tiền Giang, nhánh Hậu Giang Đôi dòng huyết mạch của miền Nam Máu tim cuộn chảy ơi trìu mến Khói sóng hòa hơi thở xóm làng
Mỏi cánh cò bay thẳng cánh đồng Cột chèo soi bóng thấu lòng sông Lưới khuya chụp sóng từng con nước Chở nặng xuồng khua nhịp lớn ròng
Tóc mướt dừa nghiêng dòng Cửa Tiểu Nhà chòi khách đợi chuyến đò ngang Bên sông Cửa Đại phà hơi sóng Tao tác gà trưa gáy muộn màng
Trôi giạt Ba Lai sông nước cũ Tối rồi về núi cánh chim bay Lửa chài hiu hắt đêm thao thức Qua cửa Hàm Luông mặt nước đầy
Khói bếp bay hoài trên mái lá Cổ Chiên sóng bạc vỗ hồn ta Tung cao diều giấy đùa trong gió Cô gái Cung Hầu cất giọng ca
Bùn đen điểm trắng bông bần rụng Mây cuốn buồm xuôi cửa Định An Trời rộng Trần Đề in đáy nước Bến nào tách nhẹ mái chèo sang
Mây cao cuồn cuộn bông gòn trắng Ba Thắt luân lưu máu một dòng Cuống rún khôn lìa lòng đất mẹ Dạt dào huyết mạch chín dòng sông". (Huyểt mạch miền Nam - thơ Trần Ngọc Hưởng)
Thơ của Trần Ngọc Hưởng còn gợi cho chúng ta nhớ về một thửa "mở cõi" của tiền nhân:
"Áo vá quàng túi rỗng Hồn thơm nuôi chí bền Đánh cược với số phận Tiếng độc huyền chênh vênh
Chẳng "sắc phong bảo kiểm" Phu tướng cũng lên đàng..." Tiếng độc huyền lưu lạc Một khúc hành phương Nam
Lục bình trôi lãng đãng Sông Hậu hay sông Tiền? Tân An hay Mộc Hóa? Mịt mờ chưa tuổi tên
Rưng rưng hồn lau sậy Men rượu bạc chiều sương Gõ nhịp xuồng ba lá Tiếng độc huyền tha phương
Đất mới bao huyền thoại Nước rong sóng vượt bờ Đêm mộng nghìn lúa trổ Hạt no tròn vàng mơ...
Rắn thành tinh khè lửa Sấu thành tinh đội đèn Vẹt muỗi mòng đĩa vắt... Tiếng độc huyền vút lên...
Ai ôm đàn cầm phảng Hiểm nguy sá chi hề Máu mồ hôi thánh thót Đất lạ đã thành quê
Mênh mang thời mở cõi Ai "dạ cổ hoài lang"? Tiếng độc huyền da diết Một khúc tình phương Nam
Đêm nay xuôi Vàm Cỏ Hồn giạt sóng bên trời Tiếng độc huyền bứt rứt Thương người xưa khôn nguôi..." (Khúc tình phương Nam – Thơ Trần Ngọc Hưởng)
Bài thơ "Qua đò cầu Nổi", Trần Ngọc Hưởng viết cách đây 40 năm vẫn còn "neo đậu" trong lòng những người yêu thơ. Bài thơ đẹp, mượt mà, thơ mộng, tràn đầy tình cảm. Phải chăng "chuyến đò cầu Nổi" là bến bờ hạnh phúc trong đời của nhà thơ chúng ta?:
Ta qua Cầu Nổi năm năm trước Gặp lại em trong một chuyến phà Mưa bụi mù giăng tà áo tím Nhớ thời trẻ dại đẹp như hoa
Nhớ trang vở cũ thương trường tỉnh Thương tiếng chuông tan nhịp thước buồn Thương buổi lìa đàn chim vỡ tổ Một khung trời mộng chỉ còn hương
Thương bóng dù che phà tách bến Dáng cô bạn nhỏ phút qua sông Trong màu áo tím làn mưa bụi Má ướt mà sao cứ ửng hồng
Sánh vai hai đứa cùng qua "bắc" Gió thổi đôi bờ tóc rối bong Thương quá mắt em đầy khói sóng Neo hồn ta mãi giữa dòng trong
Năm xưa ngày đó ta là bạn Đâu nghĩ ngày nay nên lứa đôi Hai đứa nắm tay cùng xuống bến Qua đò Cầu Nổi vợ hiền ơi!
Trần Ngọc Hưởng viết những câu thơ về cha mẹ của anh, đọc xong chúng ta nghe lòng mình se thắt:
"...Ráng đỏ chiều hôm sâu lắng lại Bảy mươi tuổi lẻ một đời cha Lo toan nhiều nỗi riêng cơ cực Từ tuổi thanh xuân đến tuổi già
Bông sậy đưa buồn phơ phất trắng Cho con côi cút giữa quê mình Bếp xưa soi mắt người yêu dấu Cha chợt về trong đốm lửa xanh..." (Trích bài thơ: Đốm lửa xanh Trần Ngọc Hưởng)
Bên cạnh nhiều bài thơ viết về miền Nam nơi anh đã sinh ra và lớn lên, Trần Ngọc Hưởng còn viết về những vùng đất mà anh đã từng đến, như: Phan Thiết, Huế, Hà Nội, Đà Lạt, Hạ Long... Những bài thơ anh viết về những vùng đất mà anh từng đến đều gợi mở trong chúng ta những giai thoại văn chương, lịch sử. Có lẽ, Huế là nơi cho anh cảm xúc thơ nhiều nhất. Nếu chúng tôi nhớ không lầm, Trần Ngọc Hưởng đã viết đến 5 bài thơ về Huế. Ngày xưa, Nguyễn Bính viết về mùa mưa xứ Huế. Mưa da diết, mưa dầm dề, đầy cô đơn và nghèo khổ. Ngày nay, Trần Ngọc Hưởng cũng viết về mưa Huế. Có thể nói, mưa Huế trong thơ của Trần Ngọc Hưởng đầy thơ mộng, tạo cho chúng ta một nỗi buồn man mác khi trải qua bể dâu của cuộc đời:
"Mưa đan chéo mặt sân rồng Mờ mờ dáng chín đỉnh đồng Huế thơ Gió day dứt tiếng chuông chùa Em về nón mỏng chiều mưa nghiêng buồn
Nhòa dần mái cổ chon von Tim trong ngực mệt đập mòn nhịp xưa Hoàng thành đứng rũ trong mưa Đằm đằm tóc trắng tượng thưa ôm đầu
Lá vèo trước cổng vào thu Quanh đây lãng đãng sương mù nghìn năm Mưa trời tiếng vọng âm âm Một tôi tâm thức đôi phần quạnh hiu
Chia xa hồn tiếc thương nhiều Mưa bong bóng vỡ bóng chiều nhặt hơn Huế xa vời! Huế mù sương! Huế lay phay hạt mưa vương tóc người..."
Trần Ngọc Hưởng sinh năm 1951 tại Gò Công, quê hương của miền gái đẹp. Và, nơi đây đã ghi đậm những chiến công hào hùng của người anh hùng Trương Công Định, thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp xâm lược trong thế kỷ 19. Hiện nay, anh định cư ở Tân An, Long An và dạy học tại trường Cao đẳng Sư phạm Long An.
Gần 60 tuổi đời,đến nay, Trần Ngọc Hưởng đã có hơn 40 năm gắn bó với thơ ca. Đến năm 2007, Trần Ngọc Hưởng đã xuất bản được 8 tập thơ, gồm: Bẻ lá che hường, Vườn xưa, Tay phấn, Thơ tuổi 40, Cuống rún chia lìa, Suối nguồn xanh, Chân dung thơ, Từ chín dòng sông vọng cổ. Có những thi phẩm tái bản đến lần thứ hai như Bẻ lá che hường, Tay phấn, Chân dung thơ.Điều này chứng tỏ thơ Trần ngọc Hưởng đã khẳng định vị trí trong lòng người yêu thơ.
Thơ của Trần Ngọc Hưởng giản dị, chân thực, tràn đầy tình cảm,đậm đà hương sắc miền châu thổ Cửu long Giang.Ý thơ sâu sắc.Thơ anh có độ rung lớn,làm lay động tâm hồn người đọc. Kế bước những nhà thơ: Kiên Giang - Hà Huy Hà, Trần Tuấn Kiệt... qua thơ, Trần Ngọc Hưởng làm đẹp thêm đất nước, con người miền Nam thân yêu.
Tài liệu tham khảo & trích dẫn: - Thơ tuổi 40 (Trần Ngọc Hưởng) - Từ chín dòng sông vọng cổ (Trần Ngọc Hưởng)
Thứ Năm, 22 tháng 9, 2011
Miền gái đẹp
Tranh Lê Đình Quỳ
Nghe nói Gò Công miền gái đẹp
Bao đời nức tiếng đất vương phi
Đồng chua nước mặn lên nhan sắc
Hoài nét duyên xưa tuổi dậy thì
Trong phố có làng, làng có phố
Trăm năm hương khói phả mơ màng
Tường hiên cột gỗ đêm trầm mặc
Mái ngói âm dương bóng nguyệt lan
Bẽn lẽn cành sương thơm sắc lá
Ngập ngừng nắng đọng tiếng chim ca
Lắng tai thoảng tiếng chuông chùa vẳng
Từng giọt châu rơi mắt mẹ già
Nóc đình rêu phủ con rồng đá
Ghếch mõm trông vời chẳng nói năng
Còn có điều gì đang chất chứa
Oan tình chỉ muốn hỏi trời chăng?
Trăng tròn vàng rực treo lơ lửng
Nghiêng mặt thẹn cười nâng rượu lên
Nét đẹp hồn nhiên mà quyến rũ
Một lần hạnh ngộ dễ chi quên
Nhẫn nại hiền hoà miền cửa biển
Lặng thầm kia dáng mỹ nhân ngư
Đêm nay phố cổ khu nhà cổ
Chén rượu men tình…cứ ngỡ như ;
Trần Ngọc Hưởng
Thứ Ba, 13 tháng 9, 2011
GIỮ HƯƠNG QUÊ GÒ
****
NHÀ THƠ TRẦN NGOC HƯỞNG
Tranh sơn dầu Phúc An
Tôi có nghe và đọc nhiều bài thơ của Trần Ngọc Hưởng từ lâu, trước cả 1975. Tôi chưa biết mặt Trần Ngọc Hưởng, dù rằng đã biết tên nhà thơ không phải là tên thật. Từ năm 1961 tôi có dạy Trung học Gò Công, trường nhà thơ Trần Ngọc Hưởng học, nhưng vì cứ bị đẩy ra, trở vào 3 bận nên không gặp người học trò sớm có năng khiếu làm thơ nầy. Cũng không gặp nhiều học trò sẽ là các nhà thơ của Nhóm thơ 20 Gò Công vang bóng một thời. Tôi tự hỏi sao cái loáng tôi vắng mặt ở trường lại xuất hiện nhiều “thi tài” lắm thế. Vô duyên là tôi, không có nhà thơ nào xuất từ trường là học trò thiệt của tôi. Sau nầy dạy lại được trường Trương Định, ngôi trường Gò Công cũ, tôi có chắt chiu lại những cái tên của nhóm thơ xưa từng học ở ngôi trường nầy. Chỉ có nhà thơ Trần Anh Tài là rõ người, còn các bài thơ rõ đẹp với những cái tên ký rõ là không biết người học trò cũ nào ở trường. Nào Dạ Huyền, Đan Dạ Uyên, Như Uyên Thủy, và cái tên kể như thật Trần Ngọc Hưởng hóa là một “mảnh tương tư”. Nhà thơ thường "chua" thêm hai câu thơ ý nhị: "Ta vẫn mượn tên em làm Bút hiệu, Như đã chọn Gò Công làm quê hương"...
Tên mượn đó là:
Trần Văn Sáu, sanh năm 1950,
quê quán: Tân Thới Gò Công,
Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Các tập thơ đã xuất bản:
Bẻ lá che hường – NXB Long An 1996
Đồng vọng – NXB Long An 1992
Tay phấn – NXB Long An 1992
NXB Trẻ 1994, 1995
Tuổi 40 – NXB Thanh Niên 2000
Chân dung thơ – NXB Thanh niên 2002, 2003
NXB Đồng Nai 2006
Cuống rún chưa lìa - NXB Văn Nghệ 2005
Suối nguồn xanh – NXB Văn Nghệ 2006
Từ chín dòng sông vọng cổ - NXB Văn Nghệ 2007
Và quê hương chọn từ:
NHỚ NGUỒN
Giạt trôi từ đất Quảng
Lênh đênh chiếc ghe bầu
Tấp bên bờ Vàm Láng
Lại thả lưới giăng câu
Nột tổ ta ngày đó
Thời mở đất hoang sơ
Cọp gầm rung ngọn cỏ
Sấu lềnh khênh trên bờ
Tiếng đàn khuya lãng tử
Mang mang mặt nước đầy
Đọng nỗi sầu xa xứ
Mảnh trăng gầy lắc lay
Bảo năm thìn gió độc
Thổi bạt đất Gò Công
Ai theo dấu tràm lục
Gác chèo ghé Hoà Đồng
Cửa Tiểu và Cửa Đại
Đưa nôi ru tình người
Đắp cù lao bờ bãi
Đắp bồi mãi không nguôi
Sương gieo hồn lau lách
Bạc phơ đầu sóng xô
Đến ngọn Vàm Tam Lạch
Người ở lại đến giờ
Hoang sơ ngôi mộ tổ
Trầm mặc dáng thời gian
Bao nhiêu lần trăn trở
Quặn lòng nhớ Quảng Nam
Trần Ngọc Hưởng
Thơ Tiền Giang 1975 – 2005
Năm 2005, tôi đọc được tuyển tập Thơ Tiền Giang và thấy Trần Ngọc Hưởng với 4 bài thơ được tuyển và tôi lấy bài thơ “NHỚ NGUỒN” để làm phần kết cho Chương: “Nguồn gốc xứ Quảng của dân Gò Công” của cuốn sách viết về địa phương của tôi là: GÒ CÔNG …VỌNG TIẾNG ĐẤT LÀNH,
Đối với tôi bài Nhớ Nguồn của nhà thơ Trần Ngọc Hưởng là một bản trường ca “hành trình của lưu dân ở lại”
Giạt trôi từ đất Quảng
Lênh đênh chiếc ghe bầu
Tấp bên bờ Vàm Láng
Lại thả lưới giăng câu
Ôi đây là hình ảnh của những lưu dân có nguồn gốc từ xứ Quảng, không phải thân “bèo” để bị xô giạt và không là “mây” để bị cuốn trôi mà có ý mong tìm phương đất hứa. Ghe bầu, chiếc ghe chuyên chở đặc trưng vùng quê Quãng vào đến bờ Vàm Láng là đến chỗ Gò Công rồi vậy…
Gò Công là đất “mở” với nghĩa “địa thế” và thấm đượm tình người. Ba cửa biển: Sòai Rạp, Cửa Tiểu và Cửa Đại rộng thênh thang cho ghe bầu lui tới dọc đất liền, ghé ngừng nghỉ tạm hay xây đắp cù lao:
Cửa Tiểu và Cửa Đại
Đưa nôi ru tình người
Đắp cù lao bờ bãi
Đắp bồi mãi không nguôi
Nhắc tới Cù lao, dãi đất gần mà xa của Gò Công, người Gò Công cố cựu vói tay, mãi níu kéo không cho dãi đất trôi xa!
Giờ lưu dân thành cố cựu nhưng có lúc chạnh lòng nhớ đất xưa mà quặn lòng
Hoang sơ ngôi mộ tổ
Trầm mặc dáng thời gian
Bao nhiêu lần trăn trở
Quặn lòng nhớ Quảng Nam
Đọc xong bài thơ tôi thấy nhà thơ đã khơi đúng mạch sầu ly xứ và thấy lịch sử Gò Công được khắc họa có từ một mảng nầy
Nhà thơ lìa xa quê, có những lúc bâng khuâng nhớ quê, nhớ thời áo trắng học trò, ngôi trường trung học đơm tuổi hoa, tuổi ngọc, tập tểnh làm thơ bềnh bồng theo quê hương trùm lửa khói! Tuổi mộng dang xa, cuộc đời trầm nổi quê người, dù tất bậc, thuyền thương bến đổ, thơ thấm duyên người duyên tình để”
Tôi còn gởi tặng
Tôi còn gửi tặng Gò Công
Lòng sau trước vẫn một lòng say mê
Cách xa mấy cũng là quê
Vẫn gieo hương ngát nẻo về thăng hoa
Đi đâu chẳng nhắc quê nhà
Câu thơ bất chợt quá ra nỗi lòng
Đâu thời trung học Gò Công
Tuổi hoa, tuổi ngọc…bềnh bồng thi ca
Đâu thời những bướm và hoa
Ngàn mây trắng lượn, một tà áo bay
Đâu thời lửa xém khói cay
Bồ câu trắng dậy men say nỗi niềm
Qua phà Cầu Nổi gặp em
Xao lòng một phút, bén duyên một đời
Chỉ là em với tôi thôi
Giạt trôi lắm nỗi quê người hanh hao
Chân mềm bước thấp bước cao
Một đời ly xứ bán rao nỗi buồn
Em tha hương, tôi tha hương
Bâng khuâng tâm thức rạ rơm một màu
Tôi còn gởi tặng ngàn câu
Khi còn lóng ngóng bên cầu nhân gian
Gò Công ơi! Nắng mơ tan
Tôi gom kỷ niệm đát vàng Gò Công.
(Phù sa của gió – NXB Văn Nghệ 2007)
Nhớ cứ mỗi lần về quê, cái quen xưa vẫn lạ, xưa gói gọn, giờ quê biết được thấy mênh mông, đâu còn túm tụm, từ bến đò tới bến đò nói liền cách trở, biết đâu rồi sẽ liền bờ. Cây sơ ri đến đất Gò bảy mươi năm thành cố cựu không rời, còn cá biển Vàm Láng vẫn tươi vẫn còn đượm mùi biển mặn. Quê nhà có đủ cây trái, mặn, chua chát, ngọt bùi, sông vẫn dài, biển vẫn rộng, tình cảm vẫn dung dị … Đến , về vẫn:
Gửi lại Gò Công
Hẹn đón nhau về thăm phố cổ
Con đường bụi lấp dấu chân quen
Kinh Hàn mặt nước chao tôi nhớ
Xa cách bao năm bến đợi thuyền
Rợp bóng sơ ri trong nắng ửng
Giấu sau vòm lá nét môi hồng
Vịn cành đang lúc tôi vừa đứng
Em hát câu gì níu bước chân
Gặp lại mặn mòi làn gió biển
Ngỡ từng vảy cá dính trên vai
Nhớ ơi Vàm Láng lòng xao xuyến
Phố nổi rung bao đóm lửa chài
Ghe rổi vươn mình bung sức máy
Theo người câu hát vụt ra khơi
Trong từng mắt lưới phơi trên bãi
Vướng lại bao nhiêu tiếng nói cười
Vườn em Giòng Tháp hương ngan ngát
Sau buổi xa nhà nhãn vẫn xanh
Thăm thẳm trời trưa xòa bóng mát
Cho tôi khi ấy hiểu thêm mình
Quê biển một xa nghìn bịn rịn
Dễ chi không gởi trái tim nồng
Bao lần thầm gọi bao triều mến
Hai tiếng Gò Công em biết không?
Gò Công 1984
Sau nầy, qua các năm của thế kỷ mới, tôi tặng sách Gò Công cho Trần Ngọc Hưởng, Trần Ngọc Hưởng tặng các tập thơ cho tôi. Tình nghĩa “thầy trò” kiểu muộn màn nhưng vui biết bao, già trẻ hiểu được nhau. Tôi vui biết nhà thơ Trần Ngọc Hưởng vẫn là Trần Ngọc Hưởng của tập thơ đẹp xuất bản mới nhứt năm 2010. Tập thơ “Mắt xanh thơ” thấy được giới thiệu ngọt ngào ở các diễn đàn, La Gi, Tân Châu xứ lụa...
Tập thơ thật lạ, tất nhiên là hay, tôi đọc hoài vẫn chưa khép lại.
Mừng Trần Ngọc Hưởng!
Tập thơ mới
Mắt xanh thơ
NXB Hội Nhà Văn
2010
Năm 2010, Trần Ngọc Hưởng xuất bản tập thơ lạ, lạ với nghĩa “ngộ”, nhà thơ có “mắt xanh” hiếm hoi.
Tập thơ “MẮT XANH THƠ”, Trần Ngọc Hưởng ký họa hai mươi lăm khuôn mặt văn nghệ bằng thể thơ lục bát. Nhà thơ giới thiệu với những người yêu thơ về các văn thi sĩ đi tiên phong và hiện đại của miền Nam yêu dấu: Hồ Biểu Chánh, Bình Nguyên Lộc, Phi Vân, Lý Văn Sâm, Thẩm Thệ Hà, Bùi Giáng, Nhất Hạnh, Vũ Anh Khanh, Sơn Nam, Kiên Giang…….
Trong bài thơ “Đọng hồn sông nước”, nhà thơ viết về nhà văn Hồ Biểu Chánh nhà văn lão thành cùng quê với tất cả sự trân trọng, quý mến.
ĐỌNG HỒN SÔNG NƯỚC
Lội đồng bắt ốc mò cua
Lắt lay Ngọn Cỏ Gió Đùa ngã nghiêng
Chỉ nhờ tài học mà nên
Bình Thành rạng rỡ tuổi tên quê nghèo
Trang đời hạt nghĩa nhân gieo
Lên từng trang viết lớn theo tháng ngày
Quan to vẫn vẹn lòng ngay
Cao sang vẫn nhớ mãi ngày gian truân
Tuy không Đại Nghĩa Diệt Thân
Cũng là Cười Gượng, Khóc Thầm…nhiều phen!
Lời Thề Trước Miễu chông chênh
Nhân Tình Ấm Lạnh đảo điên khóc cười!
Tìm Đường, Lá Rụng Hoa Rơi
Trải bao Cay Đắng Mùi Đời nhục vinh
Những mong Sống thác với tình
Cho dầu Chút Phận Linh Đinh, Lạc Đường…
Đưa ai trở lại cội nguồn
Bức tranh Nam Bộ miệt vườn thời xưa
Con đò nhỏ chở hồn thơ
Tiếng gà thim thíp dọc bờ Tiền Giang
Nhà văn lớn đất phương Nam
Đọng hồn sông nước mênh mang bến bờ !
Lục bình nghìn cụm dật dờ
Vượt qua một cõi hoang sơ thế tình !
Năm 1958, thi sĩ Ðông Hồ lấy tên các tác phẩm của nhà văn Hồ Biểu Chánh, làm câu đối đi viếng
tang ông Hồ Biểu Chánh như sau :
Cay đắng mùi đời, Con nhà nghèo, Con nhà giàu, tác phẩm viết trăm lẻ năm thiên,
Vì nghĩa vì tình, Ngọn cỏ cứng gió đùa, Tỉnh mộng,mấy Ai làm được. Cang thường nặng gánh, cơn Khóc thầm, cơn Cười gượng,
